ArRahnu.ai › Blog › Formula Excel dan Google Sheets untuk Pantau Risiko Emas Lelong dan Kira Shortfall Automatik

Formula Excel dan Google Sheets untuk Pantau Risiko Emas Lelong dan Kira Shortfall Automatik

ArRahnu.ai · Aug 3, 2026

Formula spreadsheet tidak boleh menjamin emas tidak dilelong, tetapi ia boleh membantu anda mengesan tarikh matang, menganggar jumlah penebusan, mengira shortfall atau surplus, dan membandingkan pilihan seperti penebusan, lanjutan atau tukar surat.

Formula teras yang perlu digunakan bergantung pada definisi setiap lajur. Dalam contoh ini, konvensyen yang digunakan ialah:

• HasilJualanKasar ialah hasil jualan sebelum caj.
• CajLelong dan FiJualanLain ditolak daripada hasil jualan kasar.
• HasilJualanBersih ialah hasil selepas semua caj jualan ditolak.
• BakiKeberhutangan ialah jumlah hutang sebelum hasil jualan digunakan.
• Shortfall dikira daripada hasil jualan bersih, jadi caj lelong tidak ditambah sekali lagi.

> Spreadsheet hanya menghasilkan anggaran berdasarkan input yang anda masukkan. Ia bukan pengesahan jumlah penebusan, tafsiran kontrak atau nasihat kewangan. Dapatkan settlement figure rasmi daripada institusi sebelum tarikh matang atau sebelum membuat keputusan tukar surat.

Formula utama shortfall dan surplus

Jika:

• L2 = baki keberhutangan;
• P2 = hasil jualan bersih selepas caj lelong dan fi lain;

maka formula shortfall pada Q2 ialah:

```excel

=IF(OR(L2="",P2=""),"",MAX(0,L2-P2))

```

Formula surplus pada R2 ialah:

```excel

=IF(OR(L2="",P2=""),"",MAX(0,P2-L2))

```

Contoh:

• Baki keberhutangan: RM6,800
• Hasil jualan kasar: RM6,800
• Caj lelong: RM150
• Fi jualan lain: RM0
• Hasil jualan bersih: RM6,650

Maka shortfall ialah:

```excel

=MAX(0,6800-6650)

```

Keputusan: RM150 shortfall.

Jika P2 sudah merupakan hasil bersih, jangan gunakan formula =MAX(0,L2+M2-P2) kerana ia boleh mengira caj lelong dua kali.

Susunan lajur spreadsheet yang disyorkan

Gunakan satu baris bagi setiap surat pajak. Salin tajuk berikut ke baris pertama Excel atau Google Sheets:

Cara kira nilai marhun dan pembiayaan anggaran

Nilai marhun dalam spreadsheet hanyalah anggaran. Institusi boleh menggunakan harga penilaian, ketulenan, jenis barang kemas, had produk dan kaedah lain yang berbeza daripada harga pasaran atau harga beli balik.

Pada G2, gunakan:

```excel

=IF(COUNTA(D2:F2)<3,"",IF(OR(D2<0,E2<0,F2<0),"SEMAK INPUT",D2*E2*F2))

```

Contoh 10 gram emas 916 pada harga rujukan RM670.17 setiap gram:

```excel

=10*0.916*670.17

```

Anggarannya ialah RM6,138.76 sebelum mengambil kira kaedah penilaian institusi.

Jika margin pembiayaan pada H2 ialah 80%, formula pembiayaan anggaran boleh diletakkan pada lajur tambahan atau digunakan sebagai rujukan:

```excel

=IF(OR(G2="",H2=""),"",IF(OR(G2<0,H2<0),"SEMAK INPUT",G2*H2))

```

Masukkan margin sebagai 0.80, bukan 80, melainkan anda menukar formula mengikut format peratusan.

Penting: PembiayaanAsal dan BakiKeberhutangan perlu dibezakan. Dalam artikel ini, I2 ialah pembiayaan asal, manakala L2 dikira selepas menolak prinsipal yang dibayar dan menambah caj terakru.

Cara kira baki keberhutangan tanpa menolak prinsipal dua kali

Jika I2 ialah pembiayaan asal, J2 ialah prinsipal yang telah dibayar, dan K2 ialah caj atau keuntungan terakru, gunakan pada L2:

```excel

=IF(COUNTA(I2:K2)<3,"",IF(OR(I2<0,J2<0,K2<0),"SEMAK INPUT",MAX(0,I2-J2+K2)))

```

Jika institusi sudah memberikan BakiPokokSemasa, jangan masukkan angka itu ke dalam PembiayaanAsal dan kemudian tolak PrinsipalDibayar sekali lagi. Gunakan formula berasingan seperti:

```excel

=IF(BakiPokokSemasa="","",MAX(0,BakiPokokSemasa+CajTerakru))

```

Gunakan hanya satu kaedah bagi setiap rekod dan namakan lajur dengan jelas supaya prinsipal tidak ditolak dua kali.

Cara kira hasil jualan kasar, bersih, shortfall dan surplus

Pada P2, kira hasil jualan bersih seperti berikut:

```excel

=IF(N2="","",IF(OR(N2<0,M2<0,O2<0),"SEMAK INPUT",MAX(0,N2-M2-O2)))

```

Formula ini menetapkan konvensyen:

```text

HasilJualanBersih = HasilJualanKasar - CajLelong - FiJualanLain

```

Jika institusi atau pelelong memberikan satu angka yang sudah dilabelkan sebagai hasil bersih, masukkan angka itu terus ke P2 dan biarkan N2, M2 serta O2 kosong. Jangan tolak caj yang sama sekali lagi.

Shortfall pada Q2:

```excel

=IF(OR(L2="",P2=""),"",IF(OR(L2<0,P2<0),"SEMAK INPUT",MAX(0,L2-P2)))

```

Surplus pada R2:

```excel

=IF(OR(L2="",P2=""),"",IF(OR(L2<0,P2<0),"SEMAK INPUT",MAX(0,P2-L2)))

```

Shortfall, lebihan hasil jualan, caj dan hak institusi tidak semestinya sama bagi semua penyedia Ar-Rahnu. Terma boleh bergantung pada kontrak produk, notis, tempoh matang, kaedah lelong dan fi yang sedang berkuat kuasa. Gunakan formula ini sebagai model pengiraan, bukan sebagai pengganti terma surat pajak.

Cara anggar jumlah penebusan pada tarikh tertentu

JumlahPenebusanAnggaran tidak sepatutnya disamakan secara automatik dengan baki hutang kerana jumlah sebenar mungkin merangkumi caj atau keuntungan sehingga tarikh penebusan, fi penyelesaian, rebat atau pelarasan lain.

Jika L2 ialah baki hutang semasa dan S2 mengandungi fi atau caj tambahan yang dianggarkan sehingga TarikhKiraan, gunakan pada T2:

```excel

=IF(OR(L2="",C2=""),"",IF(OR(L2<0,S2<0),"SEMAK INPUT",MAX(0,L2+S2)))

```

Formula ini hanya menghasilkan anggaran. Jika jumlah rasmi daripada institusi ialah RM6,950, gantikan anggaran tersebut dengan RM6,950 dan rekod tarikh serta masa sebut harga diterima.

Untuk mengingatkan pengguna bahawa angka itu bukan jumlah rasmi, anda boleh menambah nota pada tajuk lajur:

```text

JumlahPenebusanAnggaran - sahkan dengan institusi

```

Cara model pilihan tukar surat dengan metrik yang konkrit

Tukar surat bukan jaminan untuk mengelakkan lelong atau menghapuskan shortfall. Ia hanya wajar dinilai jika institusi baharu meluluskan pembiayaan dan terma tersebut benar-benar menampung keperluan penebusan serta kos berkaitan.

Metrik yang boleh dibandingkan ialah:

1. Jumlah penebusan anggaran — T2.

2. Nilai marhun semasa atau anggaran — G2.

3. Margin baharu — input berdasarkan tawaran institusi baharu.

4. Pembiayaan baharu — V2.

5. Kos tukar surat — W2.

6. Tunai bersih selepas tukar — X2.

7. Shortfall selepas pembiayaan baharu — Y2.

Pada X2, gunakan:

```excel

=IF(OR(V2="",W2=""),"",IF(OR(V2<0,W2<0),"SEMAK INPUT",MAX(0,V2-W2)))

```

Pada Y2, gunakan:

```excel

=IF(OR(T2="",X2=""),"",IF(OR(T2<0,X2<0),"SEMAK INPUT",MAX(0,T2-X2)))

```

Tafsiran asas:

• Y2 = 0 tidak bermaksud permohonan pasti diluluskan atau tiada kos tambahan.
• Y2 > 0 menunjukkan masih ada kekurangan anggaran selepas pembiayaan baharu dan kos tukar surat.
• X2 > T2 menunjukkan lebihan tunai anggaran sebelum mengambil kira komitmen baharu, kadar keuntungan dan syarat lain.

Bandingkan juga jumlah hutang baharu, tempoh matang baharu, caj keseluruhan dan risiko kehilangan emas. Jangan membuat keputusan hanya berdasarkan margin paling tinggi.

Cara buat amaran tarikh matang yang tahan ralat

Tarikh matang perlu diisi sebagai tarikh sebenar, bukan teks seperti 30/9/26. Pada AB2, gunakan:

```excel

=IF(B2="","TARIKH TIADA",IF(NOT(ISNUMBER(B2)),"TARIKH TIDAK SAH",IF(Z2="DITEBUS","SELESAI",IF(B2<TODAY(),"TARIKH MATANG LEPAS",IF(B2-TODAY()<=7,"AMARAN: 7 HARI","PEMANTAUAN")))))

```

Bilangan hari amaran 7 boleh ditukar kepada input berasingan, contohnya AC1, supaya ia tidak dianggap sebagai peraturan universal:

```excel

=IF(B2="","TARIKH TIADA",IF(NOT(ISNUMBER(B2)),"TARIKH TIDAK SAH",IF(B2<TODAY(),"TARIKH MATANG LEPAS",IF(B2-TODAY()<=$AC$1,"AMARAN","PEMANTAUAN"))))

```

Prosedur notis, lanjutan dan lelong berbeza mengikut institusi. Semak tarikh sebenar pada surat pajak dan hubungi institusi sebelum tarikh matang.

Formula status automatik dan pengendalian sel kosong

Jika mahu status automatik pada AA2, gunakan:

```excel

=IF(Z2="DITEBUS","DITEBUS",IF(Z2="DITUTUP","DITUTUP",IF(OR(A2="",B2="",L2=""),"BELUM LENGKAP",IF(Q2>0,"SHORTFALL",IF(R2>0,"SURPLUS","SELESAI / TIADA BAKI")))))

```

Status SELESAI / TIADA BAKI hanya bermaksud formula tidak menunjukkan shortfall atau surplus berdasarkan input semasa. Ia bukan pengesahan bahawa kontrak telah ditutup.

Jika hasil jualan belum diketahui, biarkan N2 dan P2 kosong. Formula yang disyorkan akan memaparkan kosong untuk shortfall dan surplus, bukannya sifar yang boleh disalah tafsir sebagai tiada risiko.

Data Validation dan dropdown status

Untuk mengurangkan kesilapan taip:

1. Pilih julat Z2:Z1000.

2. Buka Data Validation.

3. Pilih senarai pilihan.

4. Masukkan pilihan: AKTIF, DITEBUS, DILANJUTKAN, DITUTUP, DIJUAL/LELONG.

5. Tetapkan input yang tidak sah untuk ditolak atau diberi amaran.

Anda juga boleh menetapkan validasi nombor:

• BeratGram, HargaRujukan, PembiayaanAsal dan caj: lebih besar atau sama dengan sifar.
• Ketulenan: antara 0 dan 1.
• Margin: antara 0 dan 1.
• Tarikh: mesti berupa tarikh yang sah.

Conditional formatting untuk mengenal pasti rekod berisiko

Gunakan conditional formatting pada setiap baris, contohnya julat A2:AB1000:

Merah — shortfall atau tarikh matang lepas

```excel

=OR($Q2>0,$AB2="TARIKH MATANG LEPAS")

```

Kuning — tarikh matang hampir

```excel

=LEFT($AB2,6)="AMARAN"

```

Hijau — ditebus atau ditutup

```excel

=OR($Z2="DITEBUS",$Z2="DITUTUP")

```

Warna ini ialah alat pengurusan rekod, bukan penilaian rasmi risiko oleh institusi.

Jumlah portfolio dan dashboard ringkas

Jika rekod berada pada baris 2 hingga 1000, jumlahkan metrik utama seperti berikut:

Jumlah shortfall anggaran

```excel

=SUM(Q2:Q1000)

```

Jumlah surplus anggaran

```excel

=SUM(R2:R1000)

```

Jumlah penebusan anggaran

```excel

=SUM(T2:T1000)

```

Jumlah tunai bersih selepas tukar surat

```excel

=SUM(X2:X1000)

```

Bilangan rekod yang mempunyai shortfall

```excel

=COUNTIF(AA2:AA1000,"SHORTFALL")

```

Bilangan surat matang dalam tempoh amaran

```excel

=COUNTIF(AB2:AB1000,"AMARAN*")

```

Dalam Google Sheets dan Excel, pemisah formula mungkin perlu ditukar daripada koma , kepada koma bernoktah ; bergantung pada tetapan wilayah fail.

Aliran tindakan sebelum tarikh matang

Gunakan spreadsheet sebagai senarai tindakan, bukan sekadar kalkulator:

1. Lengkapkan data surat pajak — nombor rujukan, tarikh matang dan jumlah pembiayaan.

2. Dapatkan baki atau settlement figure rasmi daripada institusi.

3. Kemas kini caj terakru dan fi penebusan sehingga tarikh pengiraan.

4. Semak status — aktif, ditebus, dilanjutkan atau sudah ditutup.

5. Bandingkan tunai tersedia dengan jumlah penebusan.

6. Jika tunai tidak mencukupi, hubungi institusi lebih awal untuk menyemak lanjutan, penebusan sebahagian, tukar surat atau pilihan lain yang memang dibenarkan.

7. Jika menilai pembiayaan baharu, kira tunai bersih dan shortfall selepas pembiayaan, bukan hanya jumlah pinjaman kasar.

8. Simpan dokumen sokongan seperti penyata, resit bayaran, notis dan sebut harga penebusan.

Tindakan yang tersedia bergantung pada kontrak, kelayakan dan polisi institusi. Jangan menganggap tukar surat, sambungan tempoh atau penebusan sebahagian tersedia untuk semua produk.

Nota tentang buffer risiko

Buffer seperti 15% atau 20% bukan prinsip umum dan bukan jaminan bahawa emas tidak akan dilelong. Jika anda mahu menggunakan buffer sebagai polisi dalaman, dokumentasikan kaedahnya.

Contohnya, buffer tunai 20% terhadap jumlah penebusan anggaran boleh dikira sebagai:

```excel

=IF(T2="","",T2*20%)

```

Keperluan tunai sasaran pula:

```excel

=IF(T2="","",T2*1.20)

```

Peratus tersebut hanyalah parameter risiko yang boleh diubah mengikut turun naik harga, ketidakpastian caj, tempoh masa untuk mendapatkan tunai dan kemampuan bayaran. Ia tidak boleh dibentangkan sebagai syarat semua institusi atau sebagai hasil kajian umum.

Kesimpulan

Formula yang baik membantu anda melihat empat perkara dengan cepat: berapa jumlah penebusan anggaran, berapa tunai tersedia, adakah wujud shortfall, dan berapa kekurangan selepas pilihan pembiayaan baharu.

Gunakan definisi lajur yang konsisten supaya caj lelong tidak dikira dua kali dan prinsipal tidak ditolak dua kali. Kosongkan hasil jualan jika belum diketahui, tanda input negatif atau tarikh tidak sah, dan asingkan jumlah anggaran daripada angka rasmi.

Yang paling penting, kemas kini spreadsheet sebelum tarikh matang dan sahkan jumlah penebusan terus dengan institusi. Spreadsheet boleh membantu anda membuat persediaan, tetapi hanya institusi berkenaan boleh mengesahkan jumlah sebenar, tarikh akhir, caj, proses lanjutan dan akibat jika bayaran tidak dibuat.

References

• https://www.agrobank.com.my/wp-content/uploads/2015/07/AR-RAHNU-ENGLISH.pdf
• https://www.bankrakyat.com.my/assets/documents/pds/Virtual%20Ar-Rahnu-i%20ENG%20v2.0%2080%25.pdf
• https://support.google.com/docs/answer/3093364?hl=en
• https://www.agrobank.com.my/en/product/ar-rahnu
• https://support.microsoft.com/en-US/Excel/pmt-function
• https://www.cbp.com.my/sites/default/files/2026-03/TERMA%20DAN%20SYARAT%20AR-RAHNU%206%2B6%2B6%202026.pdf